دسته: محیط زیست

ذغال بخرید جنگل بسوزانید

ذغال بخرید جنگل بسوزانید

ذغال بخرید جنگل بسوزانید !

شاید این عبارت کمی عجیب باشد اما با تقاضا برای خرید ذغال بدون اینکه خود متوجه باشید یک درخت را سوزانده‌اید! متاسفانه اشتیاق به مصرف قلیان توسط بخش اعظمی از مردم کشورمان به خصوص جوانان و نوجوانان و طبخ کباب با ذغال طبیعی مخصوصا روزهای تعطیل افزایش تقاضا برای این محصول را موجب می‌شود و سودجویان و مافیای چوب در ایران برای پاسخ به این تقاضا دست به کار می شوند تا کمر به قتل درخت دیگری ببندند. آتش‌سوزی های مکرر در جنگل‌ها یکی از نشانه‌های همین سودجویی است. ما تنها کشوری هستیم که در تمام سوپرمارکت‌ها ذغال می‌فروشیم!! و حتی فروشگاه‌هایی برای فروش اختصاصی ذغال و دخانیات داریم! و در سراسر کشور گسترش پیدا کرده‌اند. حتی ممکن است در آینده کاشت غلات جای خود را به مزارع تنباکو دهد و اصلا تعجبی ندارد، چرا که تقاضای افراطی برخی هم میهنان برای مصارف دخانی منجر به چنین فاجعه‌ای شود.

عجیب‌تر اینکه برخی از مردم هم دست در دست این سودجویان قرار داده‌اند و با شکستن تنه درختان سالم برای کباب و قلیان و … روند نابودی و تخریب را تند‌تر می‌کنند. در کوه‌های اطراف شیراز به وفور مشاهده کرده ام که تنه درختان انجیر وحشی قطوری را شکسته‌اند تا محفل خوشی خود را گرم‌تر کنند! اندکی به خود آیید و زمین سوخته‌ای را تحویل آیندگان ندهید! ضرب المثلی در دوره تحصیل در یکی از کتابها داشتیم با این مضمون : دیگران کاشتند و ما خوردیم – ما بکاریم دیگران بخورند

اما ظاهرا نسل اکنون ایران گوش شنوایی ندارد و متولیان امر هم همتی برای کنترل این موضوع ندارند . اگر فهمی از آینده بود باید برخورد جدی با راه‌اندازی فروشگاه‌های ذغال و فروش این محصول در سوپرمارکت‌ها می‌شد و قطعا کاهش تقاضا موثرترین راه برای بقای جنگل است. در دوره پهلوی به یاد ندارم که این چنین و به این گستردگی در همه فروشگاههای خواروبار ذغال فروخته بشود! تعداد معدودی ذغال فروشی آنهم در مناطق بافت قدیم و یا محلات پایین دست شهر بود اما حالا حتی در برترین منطقه شهری و به اصطلاح محلات ثروتمند‌نشین هم ذغال در فروشگاه‌ها خواهید یافت .

درخت کاج نکارید

درخت کاج نکارید

قابل توجه شهرداری ها – منابع طبیعی – جهاد کشاورزی

در بسیاری از مناطق ایران به خصوص در پارک ها و حاشیه شهرها که اصولا مناطق به عنوان کمربند سبز ایجاد می‌شود متاسفانه غالب درختان کاشته شده از گونه های کاج می‌باشند ! درخت کاج بومی کشور ما نیست ! در آفریقای جنوبی پس از مطالعات گسترده به این نتیجه رسیدند که قطع درختان کاج می‌تواند به کاهش کم آبی این سرزمین کمک کند . امروزه کمبود آب و پایین رفتن سفره های زیر زمینی و بالا رفتن درجه حرارت و اصطلاحا گرمایش کره زمین و آلودگی به عنوان بزرگترین معضل موجود در مسایل تخصصی فضای سبز به شمار می‌رود.
متاسفانه در ایران با توجه به مساله کم آبی مدت‌هاست که در کاشت درختان توجه به این کم آبی نشده و در دهه‌های گذشته روند کاشت درختان کاج به صورت مداوم ادامه داشته است . به هر حال یکی از مشکلات مربوط به این بخش ،کاشت درخت کاج در شهرهای ایران است. درخت کاج بومی نیست، میوه ندارد، چوب آن دیر رشد می‌کند ، درمصارف صنعتی و غیر صنعتی کم بازده است ، به علت سمی بودن برگ‌های سوزنی درخت کاج پرندگان روی آن لانه نمی‌سازند یا کمتر آشیانه می‌کنند ، در زیر چتر آن گیاهان رشد نمی‌کنند ، تولید اکسیژن برگ‌های سوزنی شکل کاج نسبت به چنار، سرو، بلوط و نارون در حد صفر می‌باشد ، تنها فایده آن سبز بودن در تمام فصول است . مضافا این که تحقیقات عده‌ای از متخصصان و صاحب‌نظران نیز حکایت از مضرات و معایب دیگری برای کاج دارد از جمله :
1- درخت کاج در برابر مواد سمی و باران‌های اسیدی ،آسیب پذیر است. ( گروهی از محققان دانشگاه کارنگی ملون در شهر پیتسبورگ ایالات متحده آمریکا در مقاله‌ای اعلام کردند که درختان کاج یکی از بزرگ‌ترین آلاینده‌های هوا به شمار می‌روند و سهم بالایی در آلودگی هوا دارند. این محققان در مقاله خود می‌نویسند: درختان کاج یکی از بزرگترین آلاینده‌های هوا هستند؛ این درختان گاز‌هایی منتشر می‌کنند که با مواد شیمیایی موجود در هوا که ناشی از فعالیت انسانی است، واکنش داده و تبدیل به رادیکال‌های آزاد می‌شوند. نتایج این تحقیق که در مجموعه آکادمی ملی علوم منتشر شده است، نشان می‌دهد ذرات بیوژنیکی منتشر شده از درختان کاج، از نظر شیمیایی بسیار فعال‌تر و جالب‌تر از آن چیزی هستند که قبلا تصور می‌شده است؛ این تحقیق، نخستین شواهد تجربی را ارائه می‌کند که چنین ترکیباتی به صورت شیمیایی توسط رادیکال‌های آزاد تبدیل می‌شوند، ترکیبات مشابهی که پوست ما را پیر می‌کند. )
2- به علل گوناگون آفت‌ها و آلودگی‌ها در اطراف درخت کاج انباشته می‌شوند.
3- به دلیل برگ‌های سوزنی ،سطح کمتری را پوشش داده و قدرت تصفیه هوا و ساخت اکسیژن در حد صفر می‌باشد.
4- درخت کاج خاک پیرامون خود و زیر درخت را اسیدی کرده و مانع از رشد گونه‌های دیگر گیاهان می‌شود. تولید این اسید به حدی زیاد است که برای کاشت درختان دیگر به غیر از درخت کاج باید محل کاشت کاج را تا عمق چهار متر خاک برداری کنند.
5- برخی براین عقیده اند که این نوع کاج نوعی اکسید نیتروژن را وارد فضا می کند که درفضای شهرهای پر تردد شهری که اکسید نیتروژن بیش از اندازه توسط صنایع و خودروها تولید می‌شود به جای تصفیه هوا بر آلودگی می‌افزاید، سایه انداز مناسبی هم ندارد.
6- مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که متوسط پوشش علفی در تیپ کاج سوزنی برگ 1/2 % است که عامل آن را می توان موارد ذیل دانست: خاصیت آللوپاتی گونه کاج تهرانی، کمبود رطوبت مورد نیاز پوشش علفی، کوبیدگی شدید خاک، تراکم زیاد درختان کاج در واحد سطح، نور و حرارت کم و فراوانی لاش برگ و سوزنی‌های ریخته شده و تولید آهک و اسید در قطعاتی که کاج سوزنی کاشته شده است.
7- طی سالیان گذشته آتش سوزی‌هایی که در پارک های جنگلی اتفاق افتاده است اغلب در قطعات کاج بوده که براثر قابلیت زیاد اشتغال برگ های سوزنی خشکیده (صمغ و رزین) می‌باشد.
8- برخلاف سرو، چنار، بلوط ، نارون، کنار و زبان گنجشک که گرچه آنها هم میوه ندارند، ولی در جریان جابجایی هوا و فرصت دهی به سایر گیاهان ممانعتی مثل کاج ندارند.
9- از نظر فرهنگی و در بین عامه مردم درخت کاج نماد گورستان است و از طرفی یاد‌آور مراسم غربی بوده و با مراسم و فرهنگ ایران چندان انطباق ندارد و هیچ زیبایی برای پارک‌ها و معابر ندارد .
10- چون رطوبت سطحی زمین را به اعماق هدایت می کند در اطراف آن گیاهی رشد نمی‌کند، اگر گیاهی هم کشت شود نیاز به آب فراوان دارد.
11- پرندگان تمایلی به لانه سازی بر شاخسار این درخت ندارند.درخت کاج و مضرات آن!
درخت کاج و برهم خوردن تعادل آب : درختان سوزنی‌برگ مثل درخت کاج مخصوص مناطق کم‌آب و خشک هستند، این گیاهان نه‌تنها برای زنده ماندن در مناطق خشک تطابق یافته‌اند، بلکه آب‌وهوا را حتی خشک‌تر هم می‌کنند. میزان آبی که این درختان از زمین جذب می‌کنند، به‌اندازه درختان پهن‌برگ است، در حالی که میزان آبی که به‌صورت تعریق به هوا پس می‌دهند، بسیار کمتر است.درخت کاج و مضرات آن! به‌علاوه آن‌ها مانع رسیدن حدود یک‌پنجم آب باران به زمین می‌شوند. در حقیقت گیاهان مخروطی، در شرایط خشک بهتر رشد می‌کنند بنابراین شرایط رقابت را به‌نفع خود تغییر می‌دهند تا پس از خشک شدن اقلیم گیاهان دیگر نتوانند رشد کنند و بمیرند؛ در کشورهای اروپایی که منابع آب از ایران وضعیت بسیار بهتری دارند، برای پیش‌گیری از خشک شدن اقلیم، درختان مخروطی با درختان پهن‌برگ جایگزین می‌شوند. این خشکی اقلیم همان وضعیتی است که در حالت پیش‌رفته در صحرای آریزونا (موطن اصلی سرو نقره‌ای) هم دیده می‌شود.درخت کاج و مضرات آن!
12 – . درخت کاج و برهم خوردن تعادل هوموس : درختان پهن‌برگ هر سال با خزان کردن، مقدار زیادی مواد غذایی به خاک محل زندگی خود بازمی‌گردانند که با تجزیه شدن به کودی مناسب و مفید برای بقای جنگل تبدیل می‌شود اما سوزنی‌برگ‌هایی مانند درخت کاج نه‌تنها خزان نمی‌کنند بلکه وجود رزین، تربانتین و دیگر متابولیت‌ها، مانع تجزیه مواد اندک پس‌مانده از مخروطیان می‌شود، مواد گیاهی تجزیه‌نشده می‌مانند، اسیدی می‌شوند و گیاهان بومی ما ( که اغلب قلیایی‌پسند هستند ) منقرض می‌شوند.درخت کاج و مضرات آن!
13 – درخت کاج و از میان رفتن تنوع جانوری : سوزنی‌برگ‌هایی مثل کاج برای گرده‌افشانی نیاز به حشرات ندارند بنابراین غذایی هم برای حشرات گرده‌افشان تولید نمی‌کنند در حالی که گیاهان پهن‌برگ به حشرات وابسته هستند و به همین دلیل غذای مورد علاقه حشرات را هم تهیه می‌کنند؛ وقتی در یک ناحیه درختان سوزنی‌برگ به‌جای گیاهان پهن‌برگ رشد می‌کنند، حشرات گرده‌افشان مثل زنبورها و پروانه‌ها نیز منقرض می‌شوند.درخت کاج و مضرات آن!

باغ شهر و آسیب های محیط زیست

باغ شهر و تبعات آن

باغ شهر و تبعات آن : بخش اعظمی از زمین های مجاور شهرها تبدیل به باغ شهر شده است. اینکه چه فوایدی اینگونه ساخت و سازها داشته و دارد خود جای پرسش‌های زیادی است. یک مکان فقط برای تفریح و خوشگذرانی در روزهای تعطیل! البته گاهی هم پارتی و مهمانی خصوصی !! اما ای کاش فقط به همین جا ختم می‌شد، بحث محیط زیست و تخریب طبیعت و هدر رفت انرژی کشور خود پدیده برتری است. بسیاری از مالکان همین باغ‌شهرها با احداث مخفیانه چاه آبرسانی بلای جان سفره‌های زیر زمینی شده‌اند و نصاب تجهیزات برقی و پمپ این چاه‌ها با ترفندهای متفاوت این تجهیزات را به صورتی پنهان و مخفی نصب کرده‌اند. معضل تخلیه زباله این باغ‌شهرها و انبوه پلاستیک و زباله‌های مجاور این محل‌ها که متاسفانه با وزش باد به محیط‌های حفاظت شده یا کوهستانی انتقال می‌یابند هم یک چالش دیگر است. از طرفی برق و آب این واحدها آنهم در شرایطی که کشور بحران‌های زیست محیطی را طی می‌کند فقط اتلاف انرژی کشور است ! در باغ شهرهای ضلع شمالی کوه قلات یا همان کوه سرخ حتی آب چشمه‌های طبیعی را به سمت باغ‌های خود هدایت کرده‌اند، آنهم با لوله کشی ! استخرهای این باغ‌ها اغلب پر از آب است و آنوقت فریاد ما برای کمبود منابع آب بلند است.

باغ شهر رضوان

مجاور و هم مرز منطقه حفاظت شده پارک ملی بمو صدها باغ شهر ایجاد شده است یا در حال ایجاد هست اما هیچ سازمانی به تبعات زیست محیطی آن فکر نکرده است. آیا فاضلاب و رها شدن آبهای آلوده در عمق زمین آنهم مجاور یک منطقه حفاظت شده منطقی است؟ آیا باقی ماندن زباله‌های تر و خشک در منطقه به زیان وحوش و چرخه طبیعت نیست؟ کم کم این مکانها در حال تبدیل به یک شهر کوچک هستند با سودای دلالی در خرید و فروش ! مانند باغ‌شهر (ویلا شهر کیمیا) که در جاده خرامه وجود دارد و یک جاده آسفالته هم از سمت بلوار رسول اعظم به آن متصل می‌شود. البته یک چاه اختصاصی هم برای همین باغ‌شهر در مجاور همین بلوار حفر کرده‌اند. یک موضوع جالب اینکه هیچ سازمانی به گردن نمی‌گیرد که آیا این سازه‌ها قانونی هستند یا خیر؟ و اصلا مجوز صادره از کجا و چگونه و طبق چه مطالعاتی صادر می‌شوند!

قطعا و در آینده همین باغ‌شهرها تبدیل به یک معضل و چالش زیست محیطی اسفناک خواهند شد . روزگاری قرار بر فلاحت در فراغت بود ! اما اکنون فراغت زیاد هست ولی فلاحتی در کار نیست.

سبد خرید
error: Content is protected !!
Scroll to Top